Przed Miejskim Domem Kultury w Szczytnie stoi brązowy pomnik mężczyzny z gitarą – to hołd dla Krzysztofa Klenczona, jednej z najważniejszych postaci polskiego rocka lat 60. i 70. Dla fanów muzyki tamtej epoki to miejsce pełne emocji, ale nawet osoby nieznające historii Czerwonych Gitar zatrzymują się tu, żeby zobaczyć rzeźbę artysty uchwycona w momencie twórczego uniesienia. Szczytno było dla Klenczona czymś więcej niż tylko miejscem na mapie – tu spędził młodość, chodził do szkoły, grał pierwsze akordy przy mazurskich ogniskach.

Kim był Krzysztof Klenczon i dlaczego ma pomnik w Szczytnie

Krzysztof Klenczon urodził się wprawdzie w Pułtusku 14 stycznia 1942 roku, ale to Szczytno ukształtowało go jako człowieka i muzyka. Tutaj dorastał, w 1959 roku ukończył miejscowe liceum ogólnokształcące, a później przez krótki czas pracował jako nauczyciel w pobliskich Rumach koło Dźwierzut. Gdy miał 20 lat, rzucił tę stabilną posadę i pojechał na przesłuchanie do Niebiesko-Czarnych, którzy szukali gitarzysty.

Reszta to już historia polskiej muzyki rozrywkowej. Klenczon został liderem zespołu Pięciolinie, potem legendarnych Czerwonych Gitar, a następnie Trzech Koron. Skomponował przeboje, które do dziś każdy rozpoznaje po pierwszych taktach – „Biały krzyż”, „Kwiaty we włosach”, „Wróćmy na jeziora”, „10 w skali Beauforta”, „Powiedz stary gdzieś ty był”. Był muzycznym samoukiem, gitarę kupił sobie sam za pieniądze zarobione własną pracą.

Mazurskie jeziora, zwłaszcza szczycieńskie Domowe Małe i Domowe Duże, były dla niego źródłem inspiracji. Pierwsze akordy wydobywał właśnie nad wodą, przy ogniskach z przyjaciółmi. To tutaj zrodziła się jego miłość do muzyki, którą później zaraził całe pokolenie Polaków.

Krzysztof Klenczon zmarł tragicznie młodo – 7 kwietnia 1981 roku w Chicago, w wyniku obrażeń odniesionych w wypadku. Miał zaledwie 39 lat. Jego ciało sprowadzono do Polski i pochowano na cmentarzu komunalnym w Szczytnie, gdzie do dziś fani składają kwiaty i zapalają znicze.

Historia powstania pomnika

Pomnik odsłonięto 19 lipca 1996 roku, piętnaście lat po śmierci artysty. Na uroczystości pojawili się matka i siostra Krzysztofa, burmistrz Szczytna, przedstawiciele Stowarzyszenia Miłośników Muzyki Krzysztofa Klenczona oraz liczne grono przyjaciół i członków zespołów muzycznych. Autorem rzeźby jest Robert Pigoń.

To był ważny moment dla miasta – Szczytno oficjalnie upomniało się o swojego najsłynniejszego mieszkańca. Klenczon zawsze pozostawał sercem związany z Mazurami, mimo międzynarodowej kariery, a miasto odwzajemniło tę więź pomnikiem i szeregiem innych inicjatyw upamiętniających jego postać.

Jak wygląda pomnik i co zobaczyć w okolicy

Rzeźba wykonana z brązu przedstawia Klenczona z gitarą w dłoniach. Artysta został uchwycony w charakterystycznej dla siebie pozie, jakby właśnie grał jeden ze swoich przebojów. Całość stoi na granitowym postumencie i harmonijnie wpisuje się w otoczenie.

Pomnik znajduje się przy ulicy Polskiej (niektóre źródła podają również adres ul. Henryka Sienkiewicza 3), tuż przed Miejskim Domem Kultury, w centrum Szczytna. Wokół urządzono zadbany skwer z ławkami, gdzie można usiąść i odpocząć. To przyjemne, spokojne miejsce – nie wielka turystyczna atrakcja z tłumami, ale kameralny punkt na kulturalnej mapie miasta.

W 2024 roku na ścianie Miejskiego Domu Kultury odsłonięto również mural poświęcony Klenczonowi, więc odwiedzając pomnik, warto podnieść wzrok i zobaczyć tę kolorową realizację. Mural to kolejny element rozbudowanego szlaku poświęconego artyście.

Szlak Krzysztofa Klenczona w Szczytnie

Pomnik to tylko jeden z kilku punktów, które w Szczytnie przypominają o legendarnym muzyku. Dla prawdziwych fanów warto przejść cały szlak:

• Dom rodzinny przy ul. 3 Maja, gdzie Klenczon mieszkał w latach 1950-1968
• Pomnik przed Miejskim Domem Kultury
• Skwer imienia Krzysztofa Klenczona
• Ulica Krzysztofa Klenczona (w pobliżu ruin zamku krzyżackiego)
• Sala pamięci na Wieży Ratusza z fotografiami i płytami artysty
• Fontanna
• Grób na cmentarzu komunalnym – najczęściej odwiedzane przez fanów miejsce
• Mural na ścianie Miejskiego Domu Kultury

Miasto konsekwentnie dba o pamięć o swoim słynnym mieszkańcu. W 2021 roku Szczytno obchodziło rok Klenczonowski – w 40. rocznicę śmierci artysty przygotowano aż 40 różnych wydarzeń kulturalnych. Wokół pomnika regularnie organizowane są koncerty i festiwale poświęcone twórczości Klenczona, zwłaszcza w rocznice związane z jego życiem.

Dla kogo to miejsce

Przede wszystkim dla osób urodzonych w latach 1940-1970, dla których Klenczon to idol czasów młodości. Ale młodsze pokolenia też coraz częściej odkrywają jego muzykę – utwory Czerwonych Gitar wciąż brzmią świeżo i mają w sobie coś ponadczasowego.

Pomnik to także punkt obowiązkowy dla miłośników historii polskiego rocka i kultury muzycznej PRL-u. Nie trzeba być fanem, żeby docenić klimat tego miejsca – to po prostu fragment historii polskiej muzyki rozrywkowej, opowiedzianej językiem brązu i granitu.

Rodziny z dziećmi raczej nie będą tu spędzać dużo czasu, chyba że rodzice chcą opowiedzieć potomstwu o muzyce swoich rodziców. To bardziej miejsce do krótkiego postoju, zrobienia zdjęcia, chwili refleksji.

Jerzy Klenczon, mieszkający w Szczytnie brat stryjeczny Krzysztofa, w jednym z wywiadów powiedział: „Na pewno nie zrezygnowałby z muzyki. Może mniej by koncertował, więcej komponował, ale z muzyką by się nie rozstał, bo zbyt ją kochał”.

Praktyczne informacje – jak dotrzeć i ile czasu poświęcić

Lokalizacja: ul. Polska (lub ul. Henryka Sienkiewicza 3), Szczytno, przed Miejskim Domem Kultury w centrum miasta

Dostępność: Pomnik jest dostępny do oglądania przez całą dobę, bez żadnych opłat. To obiekt w przestrzeni publicznej, więc można go odwiedzić o każdej porze dnia i nocy.

Ile czasu: Sam pomnik to maksymalnie 10-15 minut. Jeśli chce się przejść całym szlakiem Klenczona po Szczytnie, warto zarezerwować 2-3 godziny, zwłaszcza jeśli planuje się wizytę na cmentarzu i w sali pamięci na Wieży Ratusza.

Dojazd: Szczytno leży przy drodze krajowej nr 57 (Bartoszyce – Nidzica) i 58 (Szczytno – Mrągowo). Z Olsztyna to około 55 km (niecała godzina jazdy). Pomnik znajduje się w centrum, więc łatwo go znaleźć pieszo od dworca PKP lub PKS. Parking dla samochodów jest dostępny w okolicy.

Ceny: Wstęp wolny. Zwiedzanie pomnika nie wiąże się z żadnymi kosztami.

Co jeszcze warto zobaczyć w Szczytnie: Ruiny zamku krzyżackiego, Wieża Ratusza z punktem widokowym, Muzeum Regionalne, mazurskie jeziora (Domowe Małe i Domowe Duże), które były inspiracją dla Klenczona.

Szczytno to niewielkie mazurskie miasto, więc pomnik Klenczona można łatwo połączyć z innymi atrakcjami w okolicy. To dobry punkt na trasie przez Mazury, zwłaszcza dla tych, którzy cenią sobie nie tylko przyrodę, ale też kulturę i historię regionu.