W sercu Puszczy Piskiej, między Ruciane-Nidą a Mikołajkami, rozciąga się ponad 100 hektarów terenu, gdzie dzikie zwierzęta żyją w warunkach maksymalnie zbliżonych do naturalnych. Park Dzikich Zwierząt w Kadzidłowie to miejsce wyjątkowe – nie klasyczne zoo z klatkami, ale przestrzeń, gdzie można obserwować rodzimą faunę z bliska, czasem nawet ją nakarmić. To także ośrodek, który od ponad 30 lat zajmuje się ratowaniem zagrożonych gatunków i przywracaniem ich do dzikiej przyrody.

Od fermy jeleni do centrum ochrony przyrody

Historia parku zaczęła się w 1992 roku, gdy doktor Andrzej Krzywiński – były pracownik Zakładu Doświadczalnego PAN w Popielnie – postanowił stworzyć na śródleśnych łąkach fermę badawczą jeleni. Z czasem trafiały tu ranne, osierocone i przybłąkane zwierzęta, które potrzebowały pomocy. Miejsce zaczęło się rozrastać, czerpiąc inspirację z niemieckiego Wildpark Eekholt, i przekształciło się w pełnoprawny ogród zoologiczny.

Dziś park nosi imię profesora Benedykta Dybowskiego – XIX-wiecznego przyrodnika i sybiraka, który będąc zesłańcem przyczynił się do poznania flory i fauny Syberii. To symboliczne patronat dla miejsca, które łączy edukację z rzeczywistą ochroną przyrody. Obecnie dyrektorem parku jest Armin Kobus, a cała instytucja działa w ramach Fundacji Born to be free, której misją jest reintrodukcja zagrożonych gatunków.

Co zobaczysz podczas wizyty w Kadzidłowie

Na terenie parku żyje ponad 400 zwierząt reprezentujących ponad 100 gatunków. Większość to przedstawiciele rodzimej fauny – te same gatunki, które można spotkać w polskich lasach, choć niekoniecznie tak łatwo jak tutaj. Są jelenie, daniele, sarny, dziki, łosie i żubry. Nie brakuje także wilków, rysi, bobrów i wydr.

Szczególną atrakcją są białe jelenie św. Huberta – niezwykle rzadkie zwierzęta, których na całym świecie jest zaledwie około 200 osobników. Według legendy taki właśnie jeleń z krzyżem między rogami wyprowadził z lasu zagubionego myśliwego Huberta, który po tym wydarzeniu nawrócił się i został biskupem, a później patronem leśników i myśliwych. W parku mieszka kilka sztuk tych niezwykłych zwierząt.

Oprócz ssaków można tu spotkać ptaki – żurawie, sowy, orły, głuszce, cietrzewie, bażanty oraz ptactwo wodne. W zagrodach spacerują także konie Przewalskiego, koniki polskie, osły, muflony, kozice, a nawet mundżaki – najmniejsze jelenie świata. Część zwierząt swobodnie porusza się po terenie, więc nie dziwi widok bociana czy sarenki podążającej za zwiedzającymi.

W parku działa także program ochrony i reintrodukcji zagrożonych gatunków, takich jak ryś euroazjatycki, głuszec, cietrzew czy bocian czarny. Metoda „Born to be free” polega na przygotowywaniu zwierząt do powrotu do dzikiej przyrody.

Zwiedzanie z przewodnikiem – jak to wygląda

Ze względu na rozległość terenu i specyfikę miejsca zwiedzanie odbywa się wyłącznie z przewodnikiem w zorganizowanych grupach. To nie jest wada, a zaleta – dzięki oprowadzaniu można dowiedzieć się o zwyczajach zwierząt, ich historii i programach ochrony, a także zadać pytania. Trasa liczy około 2 kilometrów i zajmuje mniej więcej półtorej godziny.

Przejście nie jest łatwe dla wózków dziecięcych – na trasie znajduje się osiem drabinek, a odcinek leśny wiedzie wąską ścieżką z korzeniami. Lepiej zabrać lekką spacerówkę, chustę lub nosidełko. Od 2018 roku dostępna jest jednak specjalna trasa dostosowana dla osób z niepełnosprawnościami.

Podczas spaceru można wejść do niektórych wybiegów i bezpośrednio kontaktować się ze zwierzętami. Wiele z nich jest oswojonych i przyzwyczajonych do ludzi. Można je karmić specjalną karmą kupioną w kasie – ale uwaga na kozy, które w natarczywości dobierania się do smakołyków są nie do pokonania. Mają doskonały węch i nie wahają się przed podrobieniem kieszeni czy plecaka w poszukiwaniu przysmaku.

Osada Kulturowa przy parku

W bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się niewielka Osada Kulturowa, gdzie można zobaczyć zabytkowe chałupy zbudowane zgodnie z regionalną tradycją. Najcenniejszy obiekt to XIX-wieczna podcieniowa chałupa z Warnowa, w której urządzono muzeum ze starymi sprzętami gospodarstwa domowego. Jest też spichlerz mazurski i karczma czynna w sezonie.

Warto wiedzieć, że sama miejscowość Kadzidłowo została założona w XIX wieku przez filiponów – rosyjskich staroobrzędowców. Po nich pozostał cmentarz, który znajduje się naprzeciwko parku.

Dla kogo jest ten park

Przede wszystkim dla rodzin z dziećmi, które chcą pokazać pociechom dzikie zwierzęta w warunkach zbliżonych do naturalnych, a nie za szybą czy kratami. Dzieci mogą nie tylko obserwować zwierzęta, ale też je dotknąć i nakarmić, co robi ogromne wrażenie. To żywa lekcja przyrody, znacznie ciekawsza niż podręcznikowa teoria.

Miejsce spodoba się też miłośnikom przyrody i ekologii, którzy docenią wysiłki parku w zakresie ochrony zagrożonych gatunków. Praca nad reintrodukcją rysi, głuszców czy bocianów czarnych to działania, które mają realny wpływ na bioróżnorodność regionu. Park współpracuje między innymi z WWF Polska.

Warto zajrzeć także tym, którzy po prostu szukają spokojnego miejsca na łonie natury. Spacer po Puszczy Piskiej z możliwością obserwowania zwierząt to sposób na kilka godzin oderwania się od miejskiego zgiełku.

Informacje praktyczne – ceny, godziny, dojazd

Park znajduje się w Kadzidłowie przy trasie między Ruciane-Nidą a Mikołajkami, co czyni go łatwo dostępnym dla turystów odwiedzających Mazury. Dokładny adres to Kadzidłowo 2, 12-220 Ruciane-Nida. Parking przy parku jest bezpłatny.

Aktualne godziny otwarcia najlepiej sprawdzić na profilu parku na Facebooku, gdzie regularnie pojawiają się informacje o dostępności i ewentualnych zmianach. Można też zadzwonić pod numer telefonu (87) 425 73 65 lub napisać maila na adres [email protected] lub [email protected].

Cennik biletów różni się w zależności od sezonu i wieku zwiedzających – szczegółowe informacje dostępne są na stronie internetowej parku kadzidlowo-park.pl. Na wizytę warto zarezerwować około 2-3 godzin, licząc półtoragodzinną trasę z przewodnikiem plus czas na zwiedzenie Osady Kulturowej.

Park funkcjonuje jako instytucja non-profit – można go wesprzeć nie tylko kupując bilet, ale także przekazując darowiznę na konto Fundacji Born to be free. Wszystkie środki idą na opiekę nad zwierzętami i programy ochrony przyrody.

Kadzidłowo to miejsce, gdzie edukacja łączy się z rzeczywistą ochroną przyrody, a zwiedzający mają szansę zobaczyć polską faunę z perspektywy, jakiej nie oferuje żadne tradycyjne zoo. To kawałek Puszczy Piskiej, który pokazuje, że rodzime gatunki potrafią być równie fascynujące jak egzotyczne zwierzęta z dalekich kontynentów.